Duike Lacht - Het gebruik van probiotica in de duivensport

15-05-2015 10:09

Wat is een probioticum?
De eerste studies betreffende de gunstige invloed van bepaalde bacteriën op de humane gezondheid werden uitgevoerd door Elie Metchnikoff (Nobelprijs, 1908), een Russische zoöloog en bacterioloog (1845- 1916).

Deze wetenschapper had het belang aangetoond van de inname van melkfermenten om een gezonde spijsvertering te bevorderen. Probiotica zijn levende microbiële preparaties die gebruikt worden als voedingsadditieven en die een gunstige werking hebben op het dier dat ze inneemt en die de spijsvertering en de voedingshygiëne verbeteren (Fuller, 1989).

Bij de geboorte hebben duiven geen kiemen in het spijsverteringsstelsel. Vanaf de eerste levensdag gaat een bacteriepopulatie progressief het spijsverteringsstelsel "koloniseren". Voor jonge duiven hangt de bacteriepopulatie af van de ouders en het hok. De "moedermelk" speelt een zeer belangrijke rol in de vorming van de darmflora. Tijdens de weken die de geboorte volgen ontstaat er een evenwicht met betrekking tot de verschillende koloniserende bacteriële flora.


De darmflora


Bij de geboorte hebben duiven geen kiemen in het spijsverteringsstelsel. Vanaf de eerste levensdag gaat een bacteriepopulatie progressief het spijsverteringsstelsel "koloniseren". Het type van bacteriepopulatie wordt beïnvloed door de omgeving. Voor jonge duiven hangt de bacteriepopulatie af van de ouders en het hok. De "moedermelk" speelt een zeer belangrijke rol in de vorming van de darmflora. Tijdens de weken die de geboorte volgen ontstaat er een evenwicht met betrekking tot de verschillende koloniserende bacteriële flora. De verschillende delen van het spijsverteringsstelsel herbergen verschillende bacteriepopulaties in aantal en in soort. Eens dit evenwicht bereikt, zal het relatief stabiel blijven gedurende het leven van het dier. De bacteriën aanwezig in het spijsverteringsstelsel van de duif in goede gezondheid vormen een complex evenwicht. Nochtans bevat deze flora een zeer laag percentage pathogene bacteriën (zoals bijvoorbeeld colibacillen en streptokokken) waarvan het ziekteverwekkend vermogen zich niet uit vermits het onderdrukt wordt door de werking van de "goede" bacteriën van het spijsverteringsstelsel. Graag herinneren wij er hier aan dat we niet moeten denken dat bij de duif in goede gezondheid preventieve antibiotische kuren deze aanwezige pathogene bacteriën in de darm definitief gaan verwijderen. In tegendeel zelfs, het merendeel van de gebruikte antibiotica gaat dit evenwicht verstoren, hetgeen in het voordeel zou kunnen zijn van gevaarlijke bacteriën die vaak zeer resistent zijn.


Effect van de probiotica


Probiotica worden best toegediend aan duiven als de "goede" bacteriën van hun spijsverteringsstelsel gevaar lopen en niet meer competitief zijn tegenover pathogene bacteriënstammen. Om deze ziekteverwekkende bacteriën tegen te gaan, gaan de toegediende probiotica een zuur milieu creëren dat ongunstig is voor de overleving van de pathogene bacteriën door melkzuur en azijnzuur te produceren, maar eveneens zuurstofperoxyde, remmer van gevaarlijke bacteriën. Sommige probiotica scheiden antimicrobiële substanties (bacteriocinen) af. Ze gebruiken bepaalde beschikbare voedingsstoffen waarvan ze de concentratie verminderen en waardoor de ongewenste kiemen hun groei belemmerd zien. Probiotica gaan deelnemen aan de verbetering van de vertering en gaan door de duif opneembare vitaminen synthetiseren. Ze gaan bepaalde verdedigingsmechanismen van het organisme stimuleren. Testen toonden aan dat een betere respons na vaccinatie kan bekomen worden. Eens in het verteringsstelsel gepenetreerd, worden de toegediende probiotica zwaar op de proef gesteld. Oraal toegediend dienen ze te weerstaan aan diverse obstakels tijdens het spijsverteringsstelsel (maagzuur, alvleessappen en gal). Ze dienen dus nauwkeurig te worden gekozen in functie van de eigenschappen van het spijsverteringsstelsel van de duif. Men dient te weten dat de probiotica die men aan duiven toedient niet weerstaan aan het spijsverteringsstelsel en snel worden geëlimineerd. Het gaat dus om een hulpwerking die enkel actief is tijdens de periode van toediening. Daarom is het belangrijk van ze regelmatig toe te dienen.


Wanneer probiotica toedienen?


Een stresssituatie kan het evenwicht van de darmflora verstoren en de ontwikkeling van hinderlijke bacteriën zoals colibacillen begunstigen. Het leven van onze duiven is immers een opeenvolging van min of meer belangrijke stressperiodes. Daarom dienen probiotica geregeld aan duiven toegediend te worden: tijdens het koppelen in het begin van de winterkweek, als de duiven vermoeid van een wedvlucht terugkeren, in geval van diarree of tijdens de vaccinatie.

We moeten niet denken dat bij de duif in goede gezondheid preventieve antibiotische kuren de aanwezige pathogene bacteriën in de darm definitief gaan verwijderen. In tegendeel zelfs, het merendeel van de gebruikte antibiotica gaat dit evenwicht verstoren, hetgeen in het voordeel zou kunnen zijn van gevaarlijke bacteriën die vaak zeer resistent zijn.

Maar eveneens na de toediening van antibiotica om de werking van deze kuur te verlengen door zo rap mogelijk het evenwicht van de darmflora te herstellen. Als u in uw kolonie talrijke medische behandelingen doorvoert en als u wenst over te schakelen op een systeem dat korter bij de natuur aanleunt, vormen probiotica een goed alternatief voor het gebruik van antibiotica. De regelmatige toediening van probiotica aan duiven is effectief door zich de verzetten tegen de ontwikkeling van ongewenste bacteriën zoals Salmonella en Escherichia coli.

Dr Jean Pierre Duchatel

bron: www.duivenvaria.nl